روبه رونق و آبادى مىنهاده ] « 1 » در دولت آل قابوس نهايت معمور بوده . در زمان نادرشاه آق‌قلعه عمارت يافته و بعضى از قاجاريه درآن متمكن بوده‌اند . اكنون آن محل ويران و استراباد را حالت متوسط است فرضهء درياى خزر كه روس و تراكمه را معبر و رهگذر است در نزديكى استراباد واقع مىباشد و بندرگاه آن قريهء گز است و آبسكون اسم رودى است كه از سه فرسخى استراباد از جانب خوارزم آمده به درياى خزر مىريزد و محل ريختن آن را نيز آبسكون مىگويند . و جزيره‌اى درآن حوالى است به اين اسم موسوم و آسكون مخفف آبسكون مىباشد . در بعضى كتب قديمه نوشته‌اند جرجان معرب گرگان است و قصبهء آن آبسكون بوده اكنون استراباد است . روز هشتم رجب بنه و ملازمان را بر لب رود گرگان روانه كرده بعد از فاصله‌اى بيرون آمديم به اتفاق قراخان اتاباى كه ايل و اوبهء او بر لب رود گرگان مىزيسته‌اند به سياه بالا رسيديم و وارد اردو و آلاچيق بيگلربيگى استراباد شديم . مشاراليه شرايط مهربانى به جاى آورد و گوگجه‌باى جعفربايى را به همراهى و بلديت معين كرد و لوازم سفارش و اهتمام در باب سفر خوارزم به جاى آورد . آنگاه وداع نموده روانهء گرگان شديم و قريب به غروب وارد اوبهء قراخان شديم . در راه قلى خان و بعضى از ريش‌سفيدان تركمان استقبال نمودند . نهم رجب بر لب رود گرگان اقامت داشتيم . زنان و اطفال ايل روزى دو سه مرتبه از اوبه به رود مىآيند و آب‌بازى مىكنند . عجبتر اين‌كه اطفال شش هفت سالهء ايشان از فراز رود كه آب شش هفت ذرع بود خود را به آب پرتاب مىكردند و مرغابىوار در روى آب بودند . ذكر رود گرگان چون اين‌رود در زمين گرگان واقع شده به نام آن موسوم است

--> ( 1 ) - نسخه چاپى : [ گرگان ويران شد و استراباد هنوز به جاست . . . در قديم‌الايام آباد بوده و بعضى اوقات روى به ويرانى نهاده به مضمون آن كه گفته‌اند همسايهء بد مباد كس را ، با طوايف تركمانيه قريب است و بيشتر خرابيش ازاين‌روست ] .